با اتکال به قدرت لايزال الهي و در پرتو ايمان و عزم ملي و کوشش برنامه ريزي شده و مدبرانه جمعي و در مسير تحقق آرمانها و اصول قانون اساسي ، در چشم انداز بيست ساله : جامعه ي ايراني در افق اين چشم انداز چنين ويژگيهايي خواهد داشت:
• توسعه يافته، متناسب با مقتضيات فرهنگي، جغرافيايي و تاريخي خود، متکي بر اصول اخلاقي و ارزشهاي اسلامي، ملي و انقلابي، با تاکيد بر: مردم سالاري ديني، عدالت اجتماعي، آزاديهاي مشروع، حفظ کرامت و حقوق انسان ها و بهره مندي از امنيت اجتماعي و قضايي.
• برخوردار از دانش پيشرفته، توانا در توليد علم و فناوري، متکي بر سهم برتر منابع انساني و سرمايه اجتماعي در توليد ملي.
• امن، مستقل و مقتدر با سامان دفاعي مبتني بر بازدارندگي همه جانبه و پيوستگي مردم و حکومت.
• برخوردار از سلامت، رفاه، امنيت غذايي، تامين اجتماعي، فرصتهاي برابر، توزيع مناسب درآمد، نهاد مستحکم خانواده، به دور از فقر، تبعيض و بهره مند از محيط زيست مطلوب.
• فعال، مسئوليت پذير، ايثارگر، مومن ، رضايت مند، برخوردار از وجدان کاري، انضباط، روحيه ي تعاون و سازگاري اجتماعي، متعهد به انقلاب و نظامي اسلامي و شکوفايي ايرانو مفتخر به ايراني بودن.
• دست يافته به جايگاه اول اقتصادي، علمي و فناوري در سطح منطقه ي آسياي جنوب غربي (شامل آسياي ميانه، قفقاز، خاورميانه و کشورهاي همسايه) با تاکید بر جنبش نرم افزاری و تولید علم، رشد پرشتاب و مستمر اقتصادی، ارتقاء نسبی سطح درآمد سرانه و رسیدن به اشتغال کامل.
• الهام بخش، فعال و موثر در جهان اسلام با تحکیم الگوی مردم سالاری دینی، توسعه کارآمد، جامعه اخلاقی، نواندیشی و پویایی فکری و اجتماعی، تاثیرگذار بر همگرایی اسلامی و منطقه ای بر اساس تعالیم اسلامی و اندیشه های امام خمینی (ره).
• دارای تعامل سازنده و موثر با جهان بر اساس اصول عزت، حکمت و مصلحت.

ملاحظه : در تهیه، تدوین و تصویب برنامه های توسعه و بودجه های سالیانه، این نکته مورد توجه قرار گیرد که شاخص های کمی کلان آنها از قبیل: نرخ سرمایه گذاری، درآمد سرانه، تولید ناخالص ملی، نرخ اشتغال و تورم، کاهش فاصله درآمد میان دهک های بالا و پایین جامعه، رشد فرهنگ و آموزش و پژوهش و تواناییهای دفاعی و امنیتی، باید متناسب با سیاست های توسعه و اهداف و الزامات چشم انداز، تنظیم و تعیین گردد و این سیاست های و هدفها به صورت کامل مراعات شود.

دختري با مادرش در رختخواب

درد دل مي کرد با چشمي پر آب

گفت:مادر حالم اصلا خوب نيست

زندگي از بهر من مطلوب نيست

گو چه خاکي را بريزم بر سرم؟

روي دستت باد کردم مادرم!

سن من از سي وشش افزون شد

دل ميان سينه غرق خون شد

هيچ کس مجنون اين ليلا نشد

شوهري از بهر من پيدا نشد

غم ميان سينه شد انباشته

بوي ترشي خانه را برداشته!

مادرش چون حرف دختش را شنفت

خنده بر لب آمدش آهسته گفت:

دخترم بخت تو هم وا مي شود

غنچه ي عشقت شکوفا مي شود

غصه ها را از وجودت دور کن

اين همه شوهر يکي را تور کن!

گفت دختر مادر محبوب من!

اي رفيق مهربان و خوب من!

گفته ام با دوستانم بارها

من بدم مي آيد از اين کارها

در خيابان يا ميان کوچه ها

سر به زير و با وقارم هر کجا

کي نگاهي مي کنم بر يک پسر

مغز يابو خورده ام يا مغز خر!؟

غير از آن روزي که گشتم همسفر

با سعيدوياسر وايضا صفر

با سه تاشان رفته بودم سينما

بگذريم از مابقي ماجرا!

يک سري هم صحبت صادق شدم

او خرم کرد آخرش عاشق شدم

يک دو ماهي يار من بود و پريد

قلب من از عشق او خيري نديد

مصطفاي حاج علي اصغر شله

يک زماني عاشق من شد،بله

بعد جعفر يار من عباس بود

البته وسواسي وحساس بود

بعد ازآن وسواسي پر ادعا

شد رفيقم خان داداش الميرا

بعد او هم عاشق ماني شدم

بعد ماني عاشق هاني شدم

بعدهاني عاشق نادر شدم

بعد نادر عاشق ناصر شدم

مادرش آمد ميان حرف او

گفت: ساکت شو دگر اي فتنه جو!

گرچه من هم در زمان دختري

روز و شب بودم به فکر شوهري

ليک جز آن که تو را باشد پدر

دل نمي دادم به هرکس اينقدر

خاک عالم بر سرت ،خيلي بدي

واقعا که پوز مادر را زدي

   با طرح اين فرضيه ،که آيا سند چشم انداز ( توسعه همه جانبه کشور در دوره زماني بيست ساله طي چهار برنامه توسعه پنج ساله ) به آرمانهاي قانون اساسي الزام مي بخشد و با تحقق آن مي توان شاهد ظهور و بروز جنبه هاي عيني قانون اساسي بود؟ دراين مقاله در پي آن هستيم تا  ابتدا با ارائه تعريفي عملياتي از قانون اساسي و سند چشم انداز ،  بر  اساس جهت گيري ها و اهداف اين دو،  به  ارزيابي سند چشم انداز در آينه قانون اساسي پرداخته و با مطالعه اي تطبيقي نسبت سند با قانون اساسي را بيابيم و بدانيم که مباني و مفاهيم  سند چشم انداز تا چه ميزان ريشه در قانون اساسي دارد.

     اگر نگاه ما به سند چشم انداز خطي باشد به اين معني است که سند ترسيم کننده خطوطي است که ما را به لحاظ کيفي هدايت نموده تا از  مسير آرماني منحرف نشويم . در نگاه خطي ، سند آرماني و مبتني بر توصيف است و به نوعي به کمک قانون اساسي آمده تا  مسير توسعه جامعه تسهيل و هموار شود . از زاويه اي ديگر چنانچه  نگاه ما نقطه اي باشد يعني سند نقطه اي در دور دست است که بايد به آن رسيد و قيد الزام بر آن  مترتب است و دست يابي به آن محتاج به شاخص هاي کمي و کيفي و رصد کردن مقطعي است.  با پذيرش نظريه دوم که نگاه به سند نقطه اي و تحقق آن الزامي است جهت گيري هاي قانون اساسي را پي گرفته ايم .

    در اين نوشتار با ارائه تعريفي عملياتي  از قانون اساسي و سند چشم انداز ملاحظه مي شود که در يک نگاه تطبيقي و تا حدودي تحليلي مولفه های سند چشم انداز  در مقدمه ، فصول و اصول قانون اساسی متجلی است . اگر چه قانون اساسی در عرصه زمان نامحدود و  در عرصه مناسبات و آرمان ها رویکردی جهانی دارد ولی سند چشم انداز محدودیت زمانی و دارای رویکردی منطقه ای آن هم در حوزه آسیای جنوب غربی است و تنها اندکی از مفاهیم سند در قانون اساسی نیامده است. تلاش ما براین بوده ، نسبت های سند با قانون اساسی بررسی شود . یقینا" تدوین کنندگان سند چشم انداز  با ملاحظه کامل قانون اساسی و در جهت گیری با آن دست به انشاء و تصویب سند زده اند . برخی از مولفه ها و مفاهیم سند چشم اندازنیز در آینه  قانون اساسی   کم رنگ است و به صراحت این واژگان و مفاهیم نیامده است . به عنوان نمونه فرد ایرانی با ویژگی های انسان فعال ، ایثارگر،  مومن و مسوولیت پذیر در قانون اساسی به صراحت یاد نشده است گرچه به لحاظ مفهومی می توان چنین برداشت هایی از مقدمه و اصول قانون اساسی صورت داد .  همچنین  قانون اساسی در باره مفاهیمی چون مفتخر به ایرانی بودن و شکوفایی ایرانی سکوت نموده است و بیشتر بر مکتب اسلام و تعالیم اسلامی تکیه کرده است

    بنابراین می توان چنین گفت که قانون اساسی و سند چشم انداز لازم و ملزوم همدیگرند.تحقق سند چشم انداز از یک سو دست یابی به آرمانهای قانون اساسی را آسان و اصول تعطیل شده را فعال و پویا می کند و از سوی دیگر  اجرای قانون اساسی حرکت در مسیر تحقق سند چشم انداز خواهد بود بطوری که  می توان جوهر سند چشم انداز را تنها در اصل سوم قانون اساسی یافت